นั่นเป็นเรื่องของกินที่ต้องเสาะหาครับ มาถึงเรื่องของดีของอยุธยาบ้าง ซึ่งคงไม่เว้นเรื่องวัดวาอารามเก่าๆ สมัยก่อนมีของดีเหลือมากกว่าสมัยนี้ ผมก็เป็นนักเสาะหาดูวัดเก่าเหมือนกันและชอบลุยไปคนเดียวด้วย ใช้รถปิกอัพซึ่งเข้าได้ทุกที่ แต่การเสาะหาดูวัดเก่าต้องมีเทคนิคบ้าง ต้องไปเส้นนอกๆ เล็กๆ และเมื่อมองไปไกลๆ ข้ามทุ่งไปถ้าเห็นต้นยางสูงๆ เป็นกลุ่มสัก 45 ต้น มุ่งหาทางไปเถอะไม่ผิดหวัง ส่วนใหญ่เป็นวัดเก่า บางทีเหลือแต่อุโบสถหลังเดียว ที่ต้องมีต้นยาง เพราะโบร่ำโบราณใช้บริเวณใต้ต้นยางเป็นป่าช้า มีที่เผาศพและโกดังเก็บศพ ถึงภายหลังไม่มีการทำเชิงตะกอนเผาศพแล้ว ส่วนต้นยางยังเหลือแถมสูงอีกต่างหาก

มีหลายที่ที่ผมเจอ ถ้าเจออุโบสถแบบมหาอุดยิ่งชอบ เพราะนั่นคืออุโบสถในยุคอยุธยาตอนปลายแท้ๆ อุโบสถมหาอุดนั้นจะเป็นอุโบสถหลังเล็กๆ เหลี่ยมๆ ไม่สูง มีประตูเดียว ไม่มีช่องหน้าต่าง ศิลปกรรม ช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ บางที่ก็งามบางที่ก็ธรรมดา ส่วนหน้าบันมีทั้งแบบไม้แกะสลักและแบบปูนปั้น ลงรักปิดทอง แต่ส่วนใหญ่หลุดร่วงไปมาก

อุโบสถมหาอุดที่ไม่วิจิตร พิสดารนั้นเพราะอยู่ในช่วงที่บ้านเมืองอยุธยากำลังระส่ำระสายเป็นก๊กเป็น เหล่า คุมกันไม่ได้ แถมยังมีศึกพม่าเข้ามาตอดอยู่เรื่อยๆ ชาวบ้านหรือชุมชนที่สร้างวัดในสมัยนั้นไม่มีกระจิตกระใจมาทำวัดสวยๆ เอาพอทำกิจกรรมทางศาสนาได้เท่านั้น แล้วอีกอย่างอุโบสถมหาอุดนี้เหมาะสำหรับทำพิธีกรรมทางไสยศาสตร์ ทำเครื่องรางของขลัง ซึ่งจำเป็นมากครับในสมัยที่ชาวบ้านต้องหาขวัญกำลังใจยึดเหนี่ยว การปลุกเสกเครื่องรางของขลังในที่ที่ซึ่งสิ่งเลวร้ายภายนอกเข้าไปรบกวนไม่ ได้ เวลาทำพิธีต้องปิดประตูครับ และทำให้พิธีภายในมีความศักดิ์สิทธิ์ด้วย

พอยุคอยุธยาแตก คนก็หนีหมดทิ้งวัดทิ้งอุโบสถไว้อย่างนั้น จนต่อๆ มาถ้าคนยังกลับมาเป็นชุมชนเดิมก็ยังใช้อยู่บ้าง แต่พอเก่ามากๆ ก็ไม่ใช้ สร้างอุโบสถหลังใหม่ขึ้นมาแทน ฉะนั้นเท่าที่ผมเจอจึงมีร่องรอยความเก่าแก่เยอะ ภายในหลังคาอาจจะทะลุหลุดร่วง และมักจะเหลือแต่พระประธานซึ่งก็เก่าแก่ แต่ก็ยังมีเศียร สนุกครับได้เห็น ถ่ายรูปไว้ก็เยอะ แต่ตอนนี้ไม่รู้ว่าเอารูปที่ถ่ายไว้ไปอยู่ที่ไหน

ผมสรุปเอาดื้อๆ ว่า อยุธยามากด้วยเรื่องจริงๆ มีทุกยุคทุกสมัย เสียดายว่าเรื่องดีๆ สมัยนี้น้อยหน่อย รวมทั้งของกินด้วยครับ

ที่มา : โพสต์ทูเดย์? 4 ธ.ค. 52 ชื่อบทความเดิม :? อยุธยา เมืองเก่ามากด้วยเรื่อ